Gezondheid

Steeds vaker een leesbril nodig? Dit verandert er aan je ogen na je 50e

Houd je je telefoon steeds wat verder van je gezicht om een berichtje te kunnen lezen? Of merk je dat je bij het lezen van een boek steeds vaker naar je leesbril grijpt? Je bent zeker niet de enige. Naarmate we ouder worden, verandert ook ons gezichtsvermogen. Vooral vanaf je veertigste en vijftigste merken veel mensen dat dichtbij scherpstellen lastiger wordt. Maar hoe komt dat eigenlijk? En wat kun je doen als je steeds afhankelijker wordt van een bril?

Waarom je ogen veranderen naarmate je ouder wordt

Net als de rest van ons lichaam veranderen onze ogen met de jaren. Een belangrijke oorzaak van verminderd zicht dichtbij is het minder flexibel worden van de natuurlijke ooglens.

Wanneer je jong bent, kan deze lens zich gemakkelijk aanpassen om voorwerpen op verschillende afstanden scherp te zien. Naarmate je ouder wordt, neemt die flexibiliteit af. Hierdoor wordt het steeds moeilijker om dichtbij scherp te stellen.

Dit verschijnsel heet ouderdomsverziendheid, ook wel presbyopie genoemd. Het begint vaak rond het veertigste levensjaar en wordt in de jaren daarna steeds merkbaarder.

Herkenbare situaties in het dagelijks leven

Ouderdomsverziendheid ontstaat meestal geleidelijk. In het begin merk je misschien alleen dat kleine letters wat moeilijker te lezen zijn. Later kunnen ook andere dagelijkse activiteiten lastiger worden.

Denk bijvoorbeeld aan het lezen van een menukaart in een restaurant, het bekijken van een bericht op je telefoon of het ontcijferen van de kleine letters op een verpakking.

Veel mensen merken bovendien dat lezen bij weinig licht meer moeite kost. Een leesbril kan dan uitkomst bieden, maar niet iedereen vindt het prettig om steeds van bril te moeten wisselen.

Vooral wanneer je al een bril voor veraf draagt, kan het vervelend zijn om voor verschillende afstanden een andere bril nodig te hebben. Een multifocale bril is dan een mogelijke oplossing.

Is een leesbril altijd noodzakelijk?

Wanneer dichtbij scherpstellen moeilijker wordt, is een leesbril vaak de eenvoudigste oplossing. Toch zijn er ook andere mogelijkheden om het zicht te corrigeren.

Voor mensen die minder afhankelijk willen zijn van een bril, kan een oogheelkundige behandeling interessant zijn. Een mogelijkheid is een lensvervangende operatie, waarbij de natuurlijke ooglens wordt vervangen door een kunstlens.

Deze behandeling wordt ook wel lensvervanging genoemd. Afhankelijk van het type kunstlens kan het zicht op één of meerdere afstanden worden gecorrigeerd.

Wie zich hierin wil verdiepen, kan meer informatie vinden over vervanglenzen en de verschillende mogelijkheden voor het corrigeren van de oogsterkte.

Hoe werkt een lensvervangende operatie?

Bij lensvervanging verwijdert een oogarts de natuurlijke ooglens en plaatst daarvoor een kunstlens terug. Deze kunstlens blijft permanent in het oog zitten.

Er bestaan verschillende soorten vervanglenzen. Een monofocale lens is doorgaans bedoeld om op één afstand scherp te kunnen zien. Voor andere afstanden kan dan nog een bril nodig zijn.

Daarnaast bestaan er premiumlenzen, zoals multifocale en EDOF-lenzen. Deze zijn ontworpen om het zicht op meerdere afstanden te ondersteunen, waardoor de afhankelijkheid van een bril kan verminderen.

Welke lens het meest geschikt is, hangt onder andere af van de gezondheid van je ogen, je dagelijkse activiteiten en je persoonlijke verwachtingen.

Wat zijn de voordelen van lensvervanging op latere leeftijd?

Voor sommige mensen kan lensvervanging een aantrekkelijk alternatief zijn voor een bril of contactlenzen. Vooral wanneer je regelmatig moet wisselen tussen een leesbril en een bril voor veraf, kan het verminderen van die afhankelijkheid prettig zijn.

Een ander kenmerk van lensvervanging is dat de kunstlens niet op dezelfde manier veroudert als de natuurlijke ooglens. Ook kan een kunstlens zelf geen staar ontwikkelen.

Dat betekent overigens niet dat je na een lensvervangende operatie gegarandeerd nooit meer een bril nodig hebt. Het uiteindelijke resultaat verschilt per persoon en is mede afhankelijk van het gekozen type lens.

Is lensvervanging voor iedereen geschikt?

Hoewel lensvervanging verschillende voordelen kan bieden, is het niet voor iedereen de juiste keuze.

Het blijft een medische operatie waaraan risico’s verbonden zijn, zoals infecties, ontstekingen en in zeldzame gevallen ernstigere complicaties. Bij bepaalde kunstlenzen kunnen daarnaast klachten optreden zoals lichtkringen of schitteringen, vooral in het donker.

Daarom wordt vooraf uitgebreid onderzocht of je ogen geschikt zijn. Een oogarts kijkt onder andere naar je oogsterkte, het hoornvlies, het netvlies en eventuele bestaande oogaandoeningen.

Ook je persoonlijke wensen spelen een belangrijke rol. Iemand die veel leest, heeft bijvoorbeeld andere behoeften dan iemand die vooral graag zonder bril wil autorijden of sporten.

Goed blijven zien na je 50e

Veranderingen in je zicht horen vaak bij het ouder worden, maar dat betekent niet dat je ongemakken zomaar hoeft te accepteren. Of je nu kiest voor een leesbril, multifocale glazen of je wilt verdiepen in lensvervanging, er zijn verschillende manieren om je zicht te corrigeren.

Merk je dat je zicht verandert? Laat je ogen dan controleren. Zeker wanneer veranderingen plotseling optreden, is het belangrijk om tijdig medisch advies in te winnen.

Uiteindelijk draait het om een oplossing die bij jouw ogen en levensstijl past. Want goed kunnen zien blijft belangrijk, of je nu geniet van een goed boek, een mooie wandeling maakt of eropuit gaat met familie en vrienden.

Veelgestelde vragen over ouder wordende ogen en lensvervanging

Waarom ga je na je 40e of 50e slechter zien van dichtbij?

Vanaf ongeveer je veertigste wordt de natuurlijke ooglens minder flexibel. Hierdoor kunnen je ogen steeds moeilijker scherpstellen op voorwerpen dichtbij. Dit heet ouderdomsverziendheid of presbyopie. Vooral kleine letters lezen en je telefoon bekijken wordt daardoor lastiger.

Kun je ouderdomsverziendheid voorkomen?

Ouderdomsverziendheid is een natuurlijk onderdeel van het verouderingsproces en kun je niet voorkomen. Je kunt de gevolgen wel corrigeren met een leesbril, multifocale bril of contactlenzen. In bepaalde gevallen kan een oogheelkundige behandeling, zoals lensvervanging, een alternatief zijn.

Wat is het verschil tussen een leesbril en lensvervanging?

Een leesbril helpt je om dichtbij scherp te zien zonder dat er een medische ingreep nodig is. Bij lensvervanging wordt de natuurlijke ooglens tijdens een operatie vervangen door een kunstlens. Afhankelijk van het gekozen lenstype kan hierdoor de afhankelijkheid van een bril op verschillende afstanden verminderen.

Kun je na een lensvervangende operatie helemaal zonder bril?

Dat is mogelijk, maar niet gegarandeerd. Met multifocale of EDOF-lenzen kunnen sommige mensen op meerdere afstanden goed zien zonder bril. Het resultaat hangt af van het type kunstlens, de gezondheid van je ogen en je persoonlijke omstandigheden. Voor bepaalde activiteiten kan nog steeds een bril nodig zijn.

Wat zijn de risico’s van een lensvervangende operatie?

Zoals bij iedere oogoperatie zijn er risico’s, waaronder infecties, ontstekingen en zeldzame ernstige complicaties. Sommige kunstlenzen kunnen daarnaast lichtkringen, schitteringen of verminderd contrast veroorzaken. Een oogarts kan tijdens een vooronderzoek beoordelen welke risico’s voor jouw ogen relevant zijn.

Wanneer is het verstandig om je ogen te laten controleren?

Laat je ogen controleren wanneer je merkt dat lezen moeilijker wordt, je vaker hoofdpijn krijgt bij dichtbij kijken of je huidige bril niet meer voldoende helpt. Bij plotseling verminderd zicht, lichtflitsen of andere acute veranderingen is snelle medische beoordeling belangrijk.

50+
Geschreven doorRedactie 50Plusplein

De redactie van 50Plusplein schrijft praktische artikelen voor 50-plussers in Nederland: over gezondheid, geld en pensioen, wonen, fietsen, wandelen en vakantie. In onze artikelen linken we naar de bronnen die we gebruiken, en we houden de informatie actueel. Vragen, tips of een fout gezien? Mail naar info@50plusplein.nl.